8 dấu hiệu viêm khớp thường gặp không nên chủ quan

Dấu hiệu viêm khớp bao gồm các biểu hiện bất thường như đau khớp, sưng khớp, cứng khớp buổi sáng, nóng đỏ tại khớp, giảm tầm vận động, mệt mỏi toàn thân, biến dạng khớp & một số dấu hiệu ngoài khớp ảnh hưởng sinh hoạt và vận động của người bệnh. Nhiều người cho rằng đây chỉ là biểu hiện của tuổi tác hoặc vận động quá sức nên chủ quan bỏ qua. Tuy nhiên, viêm khớp không phải là một bệnh đơn lẻ mà là nhóm bệnh lý Cơ – Xương – Khớp gồm hơn 100 dạng khác nhau.

Trong bài viết dưới đây, phòng khám MBJ sẽ cùng bạn phân tích 8 dấu hiệu viêm khớp phổ biến, hướng dẫn cách phân biệt triệu chứng theo từng loại viêm khớp và chỉ ra thời điểm cần thăm khám để được chẩn đoán, điều trị sớm, giúp bảo tồn chức năng vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Viêm khớp là gì?

Viêm khớp là tình trạng viêm xảy ra tại một hoặc nhiều khớp trong cơ thể. Quá trình viêm có thể ảnh hưởng đến màng hoạt dịch, sụn khớp, dây chằng và gân, thậm chí cả xương dưới sụn. Theo thời gian, phản ứng viêm kéo dài làm tổn thương cấu trúc khớp và gây biến dạng vĩnh viễn nếu không được điều trị kịp thời.

Các tổn thương của bệnh viêm khớp thường bắt đầu trước khi các biểu hiện lâm sàng như đau, đi đứng khó khăn, sưng tấy… trở nên rõ rệt. Vì vậy, nhiều người chỉ đi khám khi đau nhiều hoặc xuất hiện biến dạng khớp, trong khi đây có thể là giai đoạn bệnh đã tiến triển đáng kể.

Người bệnh nhận biết viêm khớp sớm giúp phát hiện nguyên nhân gây bệnh chính xác và hỗ trợ kiểm soát quá trình viêm hiệu quả hơn. Đồng thời, thăm khám và điều trị viêm khớp kịp thời giúp giảm nguy cơ tổn thương sụn và xương trước khi trở nặng, bảo tồn khả năng vận động lâu dài và nâng cao chất lượng cuộc sống.

8 dấu hiệu nhận biết viêm khớp theo thứ tự xuất hiện

Dấu hiệu viêm khớp không xuất hiện cùng lúc mà tiến triển theo từng giai đoạn từ nhẹ đến sưng đau kéo dài và hạn chế vận động. Việc nhận biết sớm các triệu chứng theo thứ tự xuất hiện có thể giúp người bệnh chủ động thăm khám trước khi khớp bị tổn thương nghiêm trọng.

1. Đau khớp

Đau khớp là dấu hiệu viêm khớp phổ biến đầu tiên. Cơn đau thường xuất hiện âm ỉ hoặc dữ dội tùy mức độ viêm, cảm giác đau ở người bệnh khi vận động, đứng lên ngồi xuống hoặc thực hiện các hoạt động hàng ngày.

Trong giai đoạn đầu, cơn đau xuất hiện từng đợt rồi tự giảm hoặc xuất hiện thoáng qua với biểu hiện nhẹ khiến nhiều người chủ quan. Tuy nhiên, khi tình trạng viêm tiến triển, đau khớp thường xuất hiện thường xuyên và kéo dài hơn.

2. Sưng khớp

Sưng khớp xuất hiện khi dịch khớp tăng lên hoặc mô quanh khớp bị viêm. Người bệnh có thể nhận thấy vùng khớp to hơn bình thường, căng tức hoặc cảm giác nặng nề khi vận động.

Ở viêm khớp dạng thấp, tình trạng sưng còn xuất hiện đối xứng hai bên cơ thể. Ví dụ, cả hai cổ tay hoặc cả hai bàn tay cùng bị ảnh hưởng. Khi biểu hiện sưng khớp kéo dài cho thấy phản ứng viêm đang hoạt động mạnh và cần được thăm khám sớm cùng Bác sĩ Chuyên khoa.

3. Cứng khớp buổi sáng

Cứng khớp buổi sáng là một trong những dấu hiệu phổ biến của viêm khớp, đặc biệt sau khi ngủ dậy hoặc sau thời gian nghỉ ngơi kéo dài, người bệnh cảm thấy khớp khó cử động, vận động chậm hoặc có cảm giác bị “khóa cứng”.

Thời gian cứng khớp càng lâu thường phản ánh mức độ hoạt động của bệnh càng cao như triệu chứng cứng khớp do viêm thường kéo dài trên 30 phút, đối với bệnh viêm khớp dạng thấp, triệu chứng này có thể kéo dài hơn 1 giờ.

4. Nóng đỏ tại khớp và mức độ viêm cấp tính

Khi phản ứng viêm diễn ra mạnh mẽ, vùng khớp bị ảnh hưởng có thể xuất hiện tình trạng nóng và đỏ rõ rệt khiến người bệnh cảm nhận được nhiệt độ tại khớp cao hơn vùng da xung quanh.

Dấu hiệu nóng đỏ tại khớp xuất hiện phổ biến trong cơn đau gout cấp tính, viêm khớp nhiễm khuẩn, bùng phát viêm khớp dạng thấp hay viêm khớp phản ứng.

Xem thêm: Viêm khớp gối – dấu hiệu đau & sưng khớp vào buổi sáng

5. Giảm tầm vận động khớp

Viêm kéo dài khiến người bệnh giảm khả năng vận động của khớp, gặp nhiều khó khăn khi duỗi, gập hoặc xoay khớp theo biên độ bình thường, khó ngồi xổm do đau khớp gối, khó giơ tay cao quá đầu do viêm khớp vai hoặc khó cầm nắm đồ vật do viêm khớp bàn tay.

Nếu viêm khớp không được điều trị đúng cách và kịp thời, việc hạn chế vận động có thể trở thành tình trạng mãn tính và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và công việc.

6. Mệt mỏi toàn thân

Nhiều người bệnh có thói quen nghĩ rằng các dấu hiệu mệt mỏi thông thường không liên quan đến viêm khớp. Tuy nhiên, đây là triệu chứng khá phổ biến ở các bệnh lý viêm khớp tự miễn.

Khi mắc bệnh, các chất trung gian gây viêm được cơ thể sản sinh liên tục có thể tạo cảm giác kiệt sức, uể oải, giảm tập trung và thiếu năng lượng kéo dài nhiều ngày liền. Những triệu chứng này thường gặp ở viêm khớp dạng thấp, Lupus ban đỏ hệ thống và viêm khớp vảy nến.

Tìm hiểu thêm: Viêm khớp dạng thấp có chữa khỏi được không?

7. Biến dạng khớp

Biến dạng khớp thường xuất hiện ở giai đoạn muộn khi tình trạng viêm kéo dài trong nhiều năm mà không được kiểm soát hiệu quả. Đây là hậu quả của quá trình phá hủy sụn khớp, dây chằng và xương dưới sụn do viêm khớp tổn thương nặng. Một khi đã xuất hiện biến dạng rõ rệt, việc phục hồi hoàn toàn sẽ rất khó khăn.

Các biểu hiện biến dạng khớp phổ biến như lệch trục ngón tay, cong vẹo khớp, teo cơ quanh khớp, thậm chí mất chức năng vận động của khớp.

8. Các dấu hiệu kèm theo cần chú ý

Ngoài triệu chứng tại khớp, nhiều dạng viêm khớp còn gây ra các biểu hiện toàn thân hoặc ngoài khớp.

Dấu hiệu viêm khớp người bệnh cần lưu ý thăm khám sớm cùng Bác sĩ Chuyên khoa như sốt nhẹ kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân, nổi ban trên da, khô mắt, khô miệng, đau lưng kéo dài, đỏ mắt hoặc viêm màng bồ đào…

Phân biệt dấu hiệu viêm khớp dạng thấp, thoái hóa khớp và gout

Viêm khớp dạng thấp, thoái hóa khớp và gout khác nhau rõ nhất ở 3 dấu hiệu: kiểu đau khớp, thời gian cứng khớp buổi sáng, và cơ chế gây tổn thương khớp. Cả 3 bệnh đều biểu hiện đau khớp, sưng khớp và cứng khớp buổi sáng, vì vậy dễ bị nhầm lẫn ở giai đoạn đầu.

Bảng dưới đây so sánh các dấu hiệu chính giúp bạn phân biệt nhanh 3 bệnh lý này:

Xem chi tiết triệu chứng viêm khớp dạng thấp (dạng viêm khớp rất phổ biến) để hiểu rõ hơn nếu bạn đang nghi ngờ bản thân mình mắc bệnh lý này.

Trong các dấu hiệu trên, thời gian cứng khớp buổi sáng là yếu tố phân biệt nhanh nhất giữa nhóm viêm và nhóm thoái hóa cơ học: cứng khớp kéo dài trên 60 phút hướng đến viêm khớp dạng thấp, còn dưới 30 phút thường gặp ở thoái hóa khớp. Cứng khớp buổi sáng kéo dài từ 1 giờ trở lên là một trong các tiêu chí chẩn đoán viêm khớp dạng thấp, theo tiêu chuẩn phân loại của Hội Thấp khớp học Hoa Kỳ (American College of Rheumatology) năm 1987.

Riêng gout có dấu hiệu nhận diện riêng: cơn đau dữ dội, khởi phát đột ngột, thường về đêm và bắt đầu tại khớp ngón chân cái. Khi xuất hiện đau đối xứng nhiều khớp, hoặc cơn đau cấp dữ dội kéo dài, bạn cần thăm khám chuyên khoa cơ xương khớp để được chẩn đoán chính xác.

Khi nào các dấu hiệu viêm khớp cần được thăm khám ngay?

Nếu tình trạng đau khớp kéo dài trên 6 tuần, cứng khớp buổi sáng trên 30 phút hoặc sưng khớp dai dẳng không thuyên giảm, người bệnh nên thăm khám 1:1 cùng Bác sĩ Chuyên khoa sớm để có chẩn đoán chính xác và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp để giúp giảm nguy cơ mất chức năng vận động và tàn phế về lâu dài.

Khi đau khớp đi kèm tình trạng sụt cân, mệt mỏi kéo dài hoặc suy giảm sức khỏe không rõ nguyên nhân. Những biểu hiện này đôi khi cũng liên quan đến các dấu hiệu viêm khớp toàn thân hoặc rối loạn miễn dịch cần được thăm khám.

Chẩn đoán viêm khớp dựa trên những gì?

Trong quá trình đánh giá các dấu hiệu viêm khớp, Bác sĩ sẽ khai thác thêm tiền sử bệnh, thời điểm khởi phát triệu chứng, vị trí khớp bị ảnh hưởng và mức độ hạn chế vận động của người bệnh để xác định nguyên nhân gây viêm khớp và chẩn đoán đúng loại.

Để củng cố chẩn đoán, người bệnh có thể được chỉ định thực hiện các xét nghiệm máu, đo CRP và tốc độ lắng máu nhằm đánh giá tình trạng viêm, xét nghiệm RF và Anti-CCP hoặc ứng dụng các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh như X-quang, siêu âm khớp và MRI khi cần thiết.

Dấu hiệu viêm khớp ở người trẻ có gì đặc biệt?

Viêm khớp tự miễn có thể khởi phát từ độ tuổi 20-40, không chỉ riêng người cao tuổi.

Ở người trẻ, các dấu hiệu viêm khớp thường dễ bị bỏ qua vì nhầm lẫn với đau cơ sau vận động hoặc căng thẳng kéo dài. Một số bệnh lý thường gặp ở nhóm tuổi này bao gồm viêm khớp dạng thấp khởi phát sớm, Viêm cột sống dính khớp và viêm khớp vảy nến.

Câu hỏi thường gặp về dấu hiệu viêm khớp

Bên cạnh những dấu hiệu điển hình, nhiều người bệnh vẫn còn băn khoăn về cách nhận biết viêm khớp, mức độ nguy hiểm của các triệu chứng và thời điểm cần đi khám. Hãy cùng Phòng khám MBJ tìm lời giải đáp ngắn gọn, dễ hiểu từ góc độ chuyên môn ngay bên dưới.

1. Cứng khớp buổi sáng kéo dài bao lâu thì đáng lo?

Theo tổ chức ACR (Tổ chức Y tế – Hội Thấp khớp Hoa Kỳ) dấu hiệu viêm khớp gây cứng khớp kéo dài trên 30 phút cần được chú ý, nếu thời gian cứng khớp vượt quá 60 phút được coi là một tiêu chí lâm sàng quan trọng gợi ý viêm khớp dạng thấp.

2. Viêm khớp có gây sốt không?

Có. Viêm khớp dạng thấp hoặc Lupus ban đỏ hệ thống có thể gây sốt nhẹ khoảng 37.5-38.5°C. Nếu sốt cao đi kèm sưng đỏ dữ dội tại một khớp đơn lẻ, cần được thăm khám ngay để loại trừ nhiễm khuẩn khớp.

3. Dấu hiệu viêm khớp ở tay có đặc điểm gì riêng?

Viêm khớp dạng thấp thường khởi phát tại các khớp nhỏ ở bàn tay, đặc biệt là khớp bàn ngón tay và khớp liên đốt gần, đau xuất hiện đối xứng ở cả hai bên cơ thể.

Trong khi đó, Thoái hóa khớp thường ảnh hưởng đến các khớp liên đốt xa ở ngón tay và các khớp chịu tải trọng lớn. Cơn đau thường tăng khi vận động, giảm khi nghỉ ngơi và ít có tính đối xứng hơn.

4. Có thể tự nhận biết viêm khớp tại nhà không?

Người bệnh có thể nhận biết một số dấu hiệu cơ bản như đau, sưng hoặc cứng khớp buổi sáng. Tuy nhiên, để xác định chính xác nguyên nhân cần kết hợp thăm khám, xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh cùng Bác sĩ Chuyên khoa.

Không nên tự ý sử dụng thuốc kháng viêm khi chưa có chẩn đoán rõ ràng.

5. Dấu hiệu viêm khớp ở người trẻ có khác người lớn tuổi không?

Có. Nhóm người trẻ từ 20-40 tuổi dấu hiệu viêm khớp vẫn có nguy cơ xuất hiện và có tiến triển nhanh hơn kèm theo tình trạng mệt mỏi rõ rệt. Nhiều trường hợp, người bệnh chủ quan đau cơ do tập luyện hoặc làm việc quá sức nên không thăm khám kịp thời, gây biến chứng biến dạng, đau mãn tính, bại liệt….

Kết luận

Dấu hiệu viêm khớp không chỉ đơn thuần là đau khớp mà còn bao gồm sưng khớp, cứng khớp buổi sáng, nóng đỏ tại khớp, giảm tầm vận động, mệt mỏi kéo dài và nhiều biểu hiện toàn thân khác. Việc nhận biết sớm giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn đầu, từ đó giảm nguy cơ tổn thương sụn khớp và hạn chế biến dạng khớp lâu dài.

Nếu các triệu chứng kéo dài nhiều tuần hoặc ngày càng nghiêm trọng, người bệnh nên thăm khám tại cơ sở chuyên khoa Cơ – Xương – Khớp hoặc phục hồi chức năng để được đánh giá chính xác nguyên nhân và xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp.

MBJ là phòng khám vật lý trị liệu & phục hồi chức năng tại phường Thủ Dầu Một, TP.HCM (Bình Dương cũ). Đội ngũ bác sĩ có hơn 10 năm kinh nghiệm, kết hợp với hệ thống máy móc công nghệ FDA Hoa Kỳ cùng phác đồ cá nhân hóa nhằm giúp người điều trị phục hồi vận động hiệu quả mà không cần sử dụng thuốc hay phẫu thuật.

Bài viết liên quan:

• Nguyên nhân viêm khớp là gì? Ai có nguy cơ mắc cao hơn?
• Viêm khớp kiêng ăn gì?

MBJ Team

Đội ngũ chuyên gia y tế tại Phòng khám MBJ với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực cơ xương khớp và phục hồi chức năng. Chúng tôi cung cấp thông tin sức khỏe chính xác, dựa trên bằng chứng lâm sàng – giúp bạn hiểu đúng và chủ động hơn trong việc chăm sóc cột sống.

⚠️ Lưu ý: Bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo về mặt y khoa. Để hiểu rõ tình trạng bệnh lý của bản thân, bạn đọc nên đến các trung tâm y tế hoặc phòng khám chuyên khoa để được thăm khám và tư vấn điều trị phù hợp. Không nên tự ý áp dụng phác đồ điều trị khi chưa có chẩn đoán chính xác từ bác sĩ.

Đã kiểm duyệt bởi BS CKI Vũ Thị Minh Nguyệt – Giám đốc chuyên môn phòng khám MBJ