Viêm khớp vai: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị hiệu quả

Viêm khớp vai khiến người bệnh gặp khó khăn khi giơ tay, đau nhức dai dẳng và ảnh hưởng lớn đến khả năng vận động, sinh hoạt thường ngày như chải tóc, xoay vặn vai, mặc quần áo… Và nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như thoái hóa khớp sớm, vai đông cứng, thậm chí là “giả liệt khớp vai”.

Vậy nguyên nhân nào dẫn đến bệnh lý viêm khớp vai? Đâu là cách điều trị hiệu quả? Xin mời bạn cùng phòng khám MBJ khám phá ngay trong bài viết dưới đây!

Viêm khớp vai là gì?

Viêm khớp vai là tình trạng tổn thương sụn, bao khớp hoặc các phần mềm xung quanh khớp vai như gân, cơ, dây chằng… Để hiểu rõ tại sao bệnh lý này tại sao lại gây đau nhức và hạn chế vận động, hãy cùng phòng khám MBJ tìm hiểu cơ chế viêm xảy ra và phân biệt chính xác hai loại viêm khớp vai điển hình.

Định nghĩa và quá trình viêm khớp vai xảy ra như thế nào?

Khớp vai là một trong những khớp có biên độ vận động lớn nhất cơ thể. Chính vì phải hoạt động liên tục mỗi ngày nên đây cũng là vị trí rất dễ bị tổn thương và viêm.

Cơ chế viêm xảy ra tại khớp vai: Hệ thống cấu trúc bao quanh khớp như bao hoạt dịch, gân cơ, dây chằng, sụn khớp bị kích thích hoặc tổn thương kéo dài khiến cơ thể kích hoạt yếu tố tự tăng tiết dịch gây viêm sưng, đau nhức, hạn chế vận động, cứng vai.

Điều nguy hiểm là quá trình này thường diễn ra âm thầm. Ban đầu chỉ là cảm giác mỏi nhẹ hoặc đau thoáng qua nhưng theo thời gian, tình trạng viêm kéo dài sẽ làm khớp vai mất dần độ linh hoạt tự nhiên.

Viêm khớp vai chỉ là một trong nhiều dạng viêm khớp có thể ảnh hưởng đến cơ thể. Nếu bạn đang gặp các triệu chứng đau nhức, cứng khớp ở nhiều vị trí khác nhau – không chỉ riêng vai – tìm hiểu thêm về viêm khớp để có cái nhìn toàn diện hơn về bệnh lý này.

Viêm khớp vai bao gồm những loại nào?

Thực tế điều trị tại Phòng khám MBJ cho thấy: Không phải mọi cơn đau vai đều giống nhau. Mỗi dạng viêm sẽ liên quan đến một cấu trúc tổn thương khác nhau bên trong khớp, cụ thể có 3 loại viêm phổ biến:

Viêm bao hoạt dịch khớp vai

Bao hoạt dịch là túi đệm chứa chất lỏng bôi trơn giúp giảm ma sát giữa các xương, tăng sự mượt mà cho gân và cơ khi khớp vai chuyển động.

Viêm bao hoạt dịch khớp vai là tình trạng lớp “đệm bôi trơn” – bao hoạt dịch bị tổn thương gây viêm sưng khiến người bệnh cảm nhận rõ cơn đau vai âm ỉ, khó cử động ngay cả khi nghỉ ngơi thời gian dài, đau tăng rõ rệt khi nằm nghiêng đè lên vai.

Viêm gân chóp xoay

Gân chóp xoay (rotator cuff) là nhóm 4 gân cơ bao quanh khớp vai: Cơ trên gai, cơ dưới gai, cơ tròn bé, cơ dưới vai có chức năng gắn xương cánh tay vào xương bả vai giúp giữ vững khớp và tạo lực cho các động tác nâng, xoay cánh tay.

Viêm gân chóp xoay vai là tình trạng viêm hoặc tổn thương các gân cơ bao quanh khớp vai do thoái hóa tự nhiên, chấn thương, người hay giơ tay quá đầu liên tục hoặc thói quen lao động khiến gân quanh vai bị ma sát lặp lại gây viêm, đau nhức, hạn chế vận động và cơ yếu dần.

Viêm khớp cùng đòn

Khớp cùng đòn vai là khớp hoạt dịch nối liền đầu ngoài xương đòn và mỏm cùng vai (phần trên xương bả vai), đóng vai trò quan trọng trong việc giữ vững cấu trúc vai, truyền lực và hỗ trợ vai thực hiện các động tác nâng, dang tay trơn tru.

Viêm khớp cùng đòn xảy ra khi khớp cùng đòn vai do ảnh hưởng của tuổi tác và thoái hóa hoặc chấn thương, vận động sai tư thế… khiến lớp sụn tại khớp mòn dần, tạo ma sát và kích thích phản ứng viêm.

Người bệnh nhận biết bệnh lý này qua các triệu chứng điển hình như cơn đau tập trung vùng đỉnh vai, đau tăng khi đưa tay ngang ngực, thỉnh thoảng xuất hiện tiếng “lục cục” khi cử động đưa lên, hạ xuống cánh tay.

Cách phân biệt viêm khớp vai & viêm quanh khớp vai

Đây là 2 khái niệm mà nhiều bệnh nhân xương khớp tại phòng khám MBJ rất dễ bị nhầm lẫn.

• Viêm khớp vai là tình trạng tổn thương xảy ra trực tiếp bên trong khớp ở các vùng sụn khớp, màng hoạt dịch, đầu xương khớp vai và liên quan đến các vấn đề thoái hóa, viêm khớp hoặc bệnh lý miễn dịch.
• Viêm quanh khớp vai không bao gồm tổn thương sụn hay xương mà tập trung viêm, tổn thương các mô mềm bao gồm gân, bao khớp, dây chằng và túi hoạt dịch xung quanh khớp vai, gặp nhiều ở người trung niên từ 40 tuổi trở lên, nhân viên văn phòng, tài xế lái xe.

Dấu hiệu nhận biết sớm bệnh viêm khớp vai là gì?

Viêm khớp vai gây nên tình trạng đau buốt thường gặp nhưng có phải cơn đau viêm khớp nào cũng giống nhau? Phân tích dưới đây phòng khám MBJ sẽ cùng bạn nhận biết rõ các dấu hiệu của bệnh cũng như những cảnh báo mà người bệnh nhất định không được bỏ lỡ!

Đau vai âm ỉ hoặc dữ dội, cứng khớp và hạn chế giơ tay

Viêm khớp vai không ầm ĩ ngay từ đầu mà tiến triển âm thầm và dữ dội khi biến chuyển nặng.

• Dấu hiệu phổ biến nhất là cảm giác đau quanh vùng vai kéo dài, đau nhói khi cử động hoặc đau dữ dội khi nâng tay cao.
• Ban đầu, cơn đau có thể chỉ xuất hiện khi mang vật nặng, với tay, chải đầu, mặc áo
• Theo thời gian khớp vai bắt đầu cứng dần, biên độ vận động giảm rõ rệt – dấu hiệu cho thấy tình trạng viêm đã bắt đầu ảnh hưởng đến gân, bao khớp và cấu trúc vận động quanh vai.

Đau tăng khi vận động, nằm nghiêng và về đêm

Một đặc điểm rất điển hình của viêm khớp vai rất dễ nhận thấy chính là cơn đau tăng rõ khi vai phải hoạt động liên tục như nâng tay, xoay người, lấy đồ trên cao đều có thể làm cơn đau “bùng lên” mạnh hơn.

Đặc biệt, nhiều người bệnh tại phòng khám MBJ còn chia sẻ cảm nhận cơn đau tăng mạnh khi nằm nghiêng đè lên vai đau hoặc về đêm khi cơ thể nghỉ ngơi, cảm giác đau nhức được miêu tả “nhức sâu bên trong khớp, khó ngủ hoặc thức giấc giữa đêm vì đau”.

Dấu hiệu cảnh báo cần đi khám ngay

Viêm khớp vai không nguy hiểm đến tính mạng nhưng lại ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Ngay khi xuất hiện các triệu chứng sau, bạn cần thăm khám 1:1 cùng Bác sĩ Chuyên khoa Cơ – Xương – Khớp để kiểm soát tốt hơn tình trạng viêm nhiễm, hạn chế các biến chứng đau mạn tính, giảm khả năng vận động, tổn thương sâu bên trong khớp vai:

• Đau kéo dài nhiều ngày không giảm.
• Vai cứng rõ, khó giơ tay hoặc xoay vai.
• Đau lan xuống cánh tay hoặc lên cổ.
• Vai yếu dần, cầm nắm khó khăn.
• Đau nhiều về đêm gây mất ngủ.
• Xuất hiện tiếng lục cục trong khớp khi vận động.

Nếu chủ quan trước những dấu hiệu đau thoáng qua, nhiều bệnh nhân viêm khớp vai tại Phòng khám MBJ đã phải đối diện với các biến chứng nặng nề như không thể giơ tay, đau kéo dài hàng tháng, sinh hoạt hằng ngày bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Nguyên nhân nào gây ra viêm khớp vai?

Nhận biết rõ các nguyên nhân gây viêm khớp vai là biện pháp phòng bệnh tối ưu và hạn chế tối đa rủi ro biến chứng, giảm thiểu thời gian và chi phí điều trị.

Thoái hóa, chấn thương chóp xoay và quá tải vận động

Khớp vai là nơi hoạt động gần như liên tục mỗi ngày do đó bất kỳ chuyển động nào liên tục cũng có khả năng gây viêm khớp vai. Thường gặp ở người lao động tay nhiều, nhân viên văn phòng vận động sai tư thế, người thường làm công việc đưa tay qua đầu nhiều, người tập Gym, người chơi thể thao quá sức, chấn thương.

Theo thời gian, lớp sụn và hệ thống gân quanh vai dần mất đi độ đàn hồi tự nhiên do quá trình thoái hóa khi tuổi tác tăng cao khiến nhóm gân chóp xoay vai rất dễ bị viêm, rách vi thể hoặc tổn thương do ma sát kéo dài.

Thoạt đầu người bệnh chỉ cảm nhận cảm giác đau mỏi thoáng qua nhưng nếu tiếp tục vận động quá sức, tình trạng viêm sẽ ngày càng sâu hơn bên trong khớp.

Viêm khớp dạng thấp, gout và viêm khớp nhiễm khuẩn

Viêm khớp vai còn xảy đến bởi ảnh hưởng của một số bệnh lý bên trong cơ thể như: Viêm khớp dạng thấp, Gout. Viêm khớp nhiễm khuẩn với điểm chung là cơn đau đột ngột kèm theo vai sưng nóng rõ và khó cử động vai.

Viêm khớp dạng thấp khiến hệ miễn dịch tấn công chính màng hoạt dịch của khớp gây sưng, đau và phá hủy khớp theo thời gian. Bên cạnh đó, Gout xảy ra khi tinh thể urat lắng đọng trong khớp; từ đó tạo nên các đợt viêm đau dữ dội.

Đối với người bệnh mắc viêm khớp nhiễm khuẩn hoặc có tiền sử bệnh lý dễ khiến vi khuẩn xâm nhập vào khớp gây nên tình trạng viêm khớp vai nguy hiểm cần xử lý sớm để tránh tổn thương vĩnh viễn.

Yếu tố nguy cơ: Tuổi tác, nghề nghiệp và vận động viên

Những yếu tố không trực tiếp gây bệnh nhưng lại khiến khớp vai “xuống cấp” nhanh hơn bình thường bao gồm tuổi tác, tính chất nghề nghiệp và các vận động viên thể thao.

Nguyên nhân sau tuổi trung niên, khả năng tái tạo sụn và gân giảm dần khiến khớp vai dần mất khả năng linh hoạt. Do đó, người người làm công việc nâng tay nhiều, mang vác nặng, ngồi máy tính lâu hoặc lặp đi lặp lại một động tác trong thời gian dài đều làm tăng áp lực lên khớp vai.

Đặc biệt với những vận động viên và người tập luyện thể thao cường độ cao các môn thể thao như tennis, cầu lông, bơi lội, gym khi tập sai kỹ thuật hoặc quá tải dễ gây vi chấn thương kéo dài quanh khớp vai.

Chẩn đoán viêm khớp vai bằng phương pháp nào?

Hiện nay có nhiều phương pháp hỗ trợ chẩn đoán bệnh lý viêm khớp vai hiệu quả, trong đó các phương pháp phổ biến được đề cập bên dưới đây.

Khám lâm sàng: đánh giá biên độ vận động và các nghiệm pháp chóp xoay

Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể định hướng khá rõ nguyên nhân chỉ thông qua khám lâm sàng thông qua các động tác kiểm tra: Nâng tay, xoay vai, đưa tay ra sau lưng, kiểm tra lực cơ để đánh giá biên độ vận động của khớp vai, mức độ đau khi cử động, tình trạng yếu cơ và khả năng tổn thương gân chóp xoay.

Một số nghiệm pháp chuyên biệt của Bác sĩ Chuyên khoa còn có khả năng giúp xác định vị trí cơn đau xuất phát từ gân, bao hoạt dịch hay sâu bên trong khớp thông qua kiểu hạn chế vận động của mỗi bệnh nhân.

Siêu âm, X-quang, MRI có thể chẩn đoán viêm khớp vai không?

Hoàn toàn có thể, việc sử dụng phương pháp chụp chiếu hình ảnh cần được Bác sĩ Chuyên khoa chỉ định tùy theo tình trạng sức khỏe thực tế của người bệnh, mỗi phương pháp hình ảnh sẽ có vai trò riêng tùy tổn thương.

• Siêu âm khớp vai giúp phát hiện viêm gân, tràn dịch, viêm bao hoạt dịch hoặc tổn thương phần mềm quanh vai nhanh chóng, ít tốn kém và đánh giá tốt các cấu trúc gân đang vận động.
• Chụp X-quang khớp vai thường được chỉ định khi nghi ngờ viêm khớp vai do thoái hóa, gai xương, hẹp khe khớp hoặc biến dạng cấu trúc xương vai giúp nhìn rõ phần xương nhưng hạn chế trong đánh giá mô mềm.
• Đối với Chụp cộng hưởng từ MRI khớp vai – Đây là phương pháp cho hình ảnh chi tiết nhất về gân chóp xoay, sụn khớp, dây chằng, bao hoạt dịch và tổn thương sâu bên trong khớp vai giúp soi sâu toàn bộ cấu trúc khớp vai, hỗ trợ đánh giá toàn diện trước điều trị chuyên sâu.

Xét nghiệm máu và dịch khớp có tác dụng gì?

Khi nghi ngờ nguyên nhân bên trong cơ thể, Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu hoặc chọc hút dịch khớp nhằm xác định rõ tình trạng viêm toàn thân, dấu hiệu nhiễm khuẩn hoặc các bệnh lý như viêm khớp dạng thấp và gout.

Đây là bước rất quan trọng nhằm phát hiện viêm do nhiễm khuẩn hay Viêm do miễn dịch, ảnh hưởng trực tiếp đến phác đồ điều trị chuyên sâu.

Viêm khớp vai có nguy hiểm không? Mức độ ra sao?

Thử tưởng tượng một ngày, mọi hoạt động sinh hoạt như chải tóc, mặc quần áo, trang điểm, vệ sinh cá nhân… bạn đều không thể tự thực hiện mà phải nhờ đến sự hỗ trợ của người thân, bạn sẽ cảm thấy thế nào? Đây chính là biến chứng khôn lường của bệnh lý viêm khớp vai nếu người bệnh chủ quan mà điều trị kịp thời.

Biến chứng đau mạn tính, teo cơ delta và mất chức năng vai

Ở giai đoạn đầu, người bệnh thường chỉ đau khi nâng cao tay, mang vật nặng hoặc vận động nhiều. Tuy nhiên, khi phản ứng viêm kéo dài, cơn đau không còn xuất hiện theo từng lúc nữa mà trở thành đau mạn tính âm ỉ cả ngày, đau tăng về đêm, khó nằm nghiêng và vận động ngày càng hạn chế khiến hệ thống cơ delta, cơ chóp xoay và toàn bộ hệ cơ quanh vai dần yếu đi và teo nhỏ theo thời gian.

Theo thời gian, người bệnh có xu hướng không còn đủ sức giữ ổn định khớp, cánh tay sẽ yếu rõ, giảm lực cầm nắm, khó giơ tay, thậm chí mất dần chức năng vận động bình thường.

Vai đông cứng (frozen shoulder): Khi nào viêm khớp dẫn đến biến chứng này?

Vai đông cứng được mệnh danh là “nỗi ám ảnh” lớn nhất của người bệnh viêm khớp vai bởi người bệnh sẽ gặp tình trạng giơ tay cực kỳ khó khăn, xoay vai bị giới hạn, cơn đau cực kỳ nặng nề sâu bên trong khớp, mặc áo hoặc chải tóc cũng trở thành “mong ước xa xỉ”.

Viêm khớp vai dẫn đến biến chứng vai đông cứng khi tình trạng viêm không được kiểm soát tốt, kéo dài từ 1-3 tháng khiến bao hoạt dịch dày lên, xơ hóa và dính lại (đông đặc khớp).

Rách chóp xoay tiến triển: Nguy cơ phẫu thuật không thể tránh khỏi

Rách chóp xoay vai làm tăng nguy cơ phẫu thuật khớp vai bởi biến chứng chuyển từ rách bán phần sang rách hoàn toàn, thậm chí gây thoái hóa khớp vai không thể hồi phục tiến triển nhanh và khó kiểm soát.

Ở giai đoạn nặng, phương án phẫu thuật gần như trở thành lựa chọn khó tránh khỏi để phục hồi chức năng vai cho người bệnh. Có thể nói, viêm khớp vai không nguy hiểm ngay lập tức nhưng nếu kéo dài âm thầm, nó có thể lấy đi khả năng vận động tự nhiên của cánh tay một cách “không thể ngờ”..

Viêm khớp vai được điều trị bằng những phương pháp nào?

Viêm khớp vai không giống một cơn đau cơ thông thường mà là bệnh lý gây đau mỏi mạn tính, viêm nhiễm vùng khớp và gân cơ bên trong, rất dễ tái phát và tiến triển nặng hơn theo thời gian. Hãy cùng Phòng khám MBJ tìm hiểu rõ các phương pháp điều trị phổ biến bên dưới đây.

Sử dụng thuốc giảm đau, kháng viêm, chườm và băng hỗ trợ

Ở giai đoạn đầu khi cơn đau chưa nặng nề, người bệnh được khuyến cáo điều trị bảo tồn nhằm kiểm soát phản ứng viêm, giảm đau và giúp vai được “nghỉ ngơi đúng cách”.

Các phương pháp điều trị bảo tồn được ứng dụng phổ biến hiện nay kể đến như thuốc giảm đau, thuốc kháng viêm, chườm lạnh hoặc chườm ấm tùy giai đoạn kết hợp đai hoặc băng hỗ trợ vai khi cần thiết.

Các phương pháp cần được Bác sĩ Chuyên khoa chỉ định và người bệnh thực hiện theo đúng đơn thuốc đã được Bác sĩ kê, không tự ý lạm dụng kéo dài làm giảm hiệu quả điều trị, gây ra tình trạng “nhờn thuốc”, khớp vai vẫn tiếp tục yếu, gân vẫn chịu áp lực và nguy cơ tái phát rất cao.

Vật lý trị liệu và phục hồi biên độ vận động khớp vai

Một trong những hậu quả lớn nhất của viêm khớp vai là vai ngày càng cứng và mất dần độ linh hoạt!

Do đó phương pháp vật lý trị liệu được ra đời và đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong quá trình phục hồi thông qua các kỹ thuật chuyên sâu bao gồm kéo giãn khớp, giải phóng mô mềm, kích thích tuần hoàn và tập vận động đúng hướng giúp khớp vai tăng biên độ vận động tự nhiên, mở rộng khe hẹp và cải thiện khả năng hoạt động tự nhiên.

Bài tập phục hồi chóp xoay và tăng sức cơ vùng vai

Các bài tập phục hồi khớp vai được thiết kế tập trung vào gân chóp xoay, cơ delta, cơ bả vai và nhóm cơ giữ ổn định khớp nhằm giảm áp lực tác động lên khớp hàng ngày, tăng khả năng vận động và giảm thiểu khả năng viêm khớp tái phát.

Phương pháp tập luyện giảm đau với các bài tập phục hồi cần đảm bảo người bệnh tập đúng kỹ thuật, đúng cường độ và tăng dần theo khả năng phục hồi, tránh tập luyện quá sức mà hãy tập trung chú trọng vào tình trạng sức khỏe của cơ thể.

Chú ý: Bạn cần tham khảo ý kiến của Bác sĩ chuyên khoa Cơ Xương Khớp về bệnh lý của mình để chắc rằng phương pháp này phù hợp với bản thân nhé! Nếu chọn sai phương pháp, bệnh không chỉ không thuyên giảm mà còn có nguy cơ làm tình trạng phức tạp hơn.

Tiêm corticoid hoặc PRP vào khớp vai: Chỉ định và hiệu quả

Trong một số trường hợp đau kéo dài hoặc viêm mạch, Bác sĩ Chuyên khoa có thể cân nhắc tiêm nội khớp vai Corticoid hoặc PRP (huyết tương giàu tiểu cầu).

Phương pháp tiêm corticoid thường được chỉ định trong trường hợp viêm quanh khớp vai, viêm khớp vai, viêm gân hoặc chấn thương khớp vai với khả năng giảm đau nhanh khi điều trị các vùng viêm nhỏ nhưng cần tránh lạm dụng vì nguy cơ loãng xương, teo cơ.

Phương pháp tiêm PRP là phương pháp tự thân (lấy từ máu người bệnh) giúp giảm đau, tái tạo mô và phục hồi vận động hiệu quả cho các bệnh lý như viêm gân, rách chóp xoay nhẹ và thoái hóa khớp vai.

Không phải trường hợp nào cũng phù hợp để tiêm. Đồng thời, việc chỉ định cần dựa trên mức độ tổn thương, nguyên nhân viêm và tình trạng thực tế của khớp vai. Do đó, người bệnh cần thăm khám trực tiếp cùng Bác sĩ Chuyên khoa để có chẩn đoán và hướng điều trị phù hợp.

Phẫu thuật nội soi khớp vai khi nào là cần thiết?

Phẫu thuật thường không phải lựa chọn đầu tiên và không phải là lựa chọn duy nhất. Quyết định phương pháp Phẫu thuật cần được Bác sĩ Chuyên khoa chỉ định cũng như thực hiện.

Phương pháp Phẫu thuật giúp xử lý tổn thương bên trong, làm sạch mô viêm, khâu phục hồi gân. Tuy nhiên chi phí, thời gian hồi phục và quá trình tập phục hồi sau mổ thường kéo dài vài tháng đến 1 năm hoặc hơn nên người bệnh cần chuẩn bị sẵn sàng trước tâm lý xuyên suốt quá trình điều trị.

Sau điều trị, làm thế nào để viêm khớp vai không tái phát?

Thực tế, sau điều trị, khớp vai vẫn là một cấu trúc từng bị tổn thương. Nếu tiếp tục vận động sai cách, làm việc quá tải hoặc bỏ quên các bài tập phục hồi, người bệnh vẫn có nguy cơ mắc phản ứng viêm trở lại.

Khớp vai sẽ có cơ hội phục hồi ổn định và duy trì vận động bền vững lâu dài hơn rất nhiều nếu người bệnh chủ động thực hiện các thói quen:

• Duy trì các bài tập phục hồi là “chìa khóa giữ vai khỏe”, để khớp vai không quay lại vòng xoắn viêm – đau – hạn chế vận động.
• Điều chỉnh thói quen sinh hoạt, hạn chế ngồi gù lưng lâu, làm việc với tay đưa cao liên tục, ngủ nghiêng đè lên vai đau, mang vật nặng sai tư thế, tập Gym hoặc chơi thể thao quá sức.
• Học cách “lắng nghe” tín hiệu của khớp vai khi đau mỏi bất thường, chú ý tiếng động & cơn đau khi cử động khớp vai.
• Chế độ dinh dưỡng và nghỉ ngơi hợp lý: Không thức khuya, ngủ đủ giấc, bổ sung dưỡng chất cần thiết cho xương khớp.

Tư thế và thói quen bảo vệ khớp vai hàng ngày

Phần lớn khớp vai không bị “bào mòn” chỉ trong một ngày mà tổn thương xảy ra vì những tư thế sai lặp đi lặp lại, áp lực kéo dài lên gân vai và thói quen sinh hoạt tưởng chừng rất bình thường mỗi ngày. Do đó, Phòng khám MBJ sẽ cùng bạn duy trì các tư thế, thói quen có lợi cho khớp vai được chia sẻ bên dưới đây.

Tư thế làm việc, mang vác và ngủ đúng cách để giảm áp lực vai

Tư thế ngồi làm việc đúng: Ngồi sát vào lưng ghế, giữ thẳng lưng. Sử dụng ghế công thái học có hỗ trợ thắt lưng hoặc gối tựa lưng để giảm áp lực lên cột sống. Đặt bàn chân phẳng trên sàn. Đầu gối vuông góc 90 độ hoặc hơn một chút, ngang bằng hông. Vai thả lỏng, không nhún vai, đặt màn hình trực diện, cách mắt khoảng một cánh tay.

Tư thế mang vác đúng là dùng cơ bắp chân và đùi thay vì cơ lưng để nâng đồ, tránh vặn lưng.

• Đứng sát vật cần nâng, mở chân rộng bằng vai để tạo thế vững chắc.
• Khuỵu đầu gối và ngồi xuống , giữ lưng thẳng. Ôm sát vật nặng vào người.
• Dùng lực chân đứng dậy từ từ.
• Không nâng vật nặng quá giới hạn (Nam tối đa 20-40kg, Nữ 15-30kg tùy tần suất).
• Sử dụng xe đẩy hoặc nhờ người giúp đỡ nếu vật quá nặng.

Tư thế ngủ đúng cách là giữ cột sống ở vị trí tự nhiên trong suốt đêm. Đặt gối giữa hai đầu gối để giữ hông và cột sống thẳng hàng, chọn gối hỗ trợ độ cong của cổ, không quá cao hoặc quá thấp. Nệm nên có độ cứng vừa phải để hỗ trợ xương khớp.

Giữ vai ấm, tránh quá tải và kiểm soát bệnh nền

Hầu hết các cơn đau vai thường tăng rõ khi trời lạnh hoặc sau khi làm việc quá sức. Ngoài ra, người bệnh cần giữ ấm vùng vai đặc biệt vào ban đêm, khi ngồi máy lạnh lâu hoặc thời tiết chuyển lạnh.

Với những người bệnh mắc các bệnh lý như tiểu đường, Gout, viêm khớp dạng thấp nếu không kiểm soát tốt khả năng ủ ấm vai dễ khiến tình trạng viêm khớp vai tiến triển nhanh hơn.

3 bài tập giãn cơ và tăng linh hoạt khớp vai tại nhà

Giãn cơ vai đúng cách giúp giảm đau, tăng biên độ chuyển động và phòng ngừa chấn thương khớp vai – đặc biệt cần thiết với người ngồi làm việc văn phòng nhiều giờ.

Bài tập kéo giãn vai ngang ngực

Đây là bài tập giãn cơ delta giữa và cơ dưới gai, thực hiện đơn giản không cần dụng cụ.

Cách thực hiện:

• Đứng thẳng hoặc ngồi thoải mái, lưng thẳng.
• Đưa một tay thẳng ngang trước ngực, song song với sàn.
• Dùng tay còn lại kéo nhẹ khuỷu tay về phía thân người – không kéo giật mạnh.
• Giữ nguyên tư thế 15-20 giây, thở đều.
• Đổi tay và lặp lại.

Lưu ý: Cảm giác căng nhẹ ở vai ngoài là bình thường. Nếu có đau nhói, dừng ngay và kiểm tra lại tư thế.

Bài tập xoay vai chậm

Bài tập xoay vai chậm giải phóng sức căng tích tụ ở cơ thang trên và khớp ổ chảo – lý tưởng để thực hiện giữa giờ làm việc hoặc sau khi thức dậy.

Cách thực hiện:

• Đứng hoặc ngồi thẳng lưng, hai tay buông tự nhiên dọc thân người.
• Thả lỏng hoàn toàn hai vai – không nhún, không gồng.
• Xoay hai vai ra trước theo vòng tròn chậm, 5-8 vòng liên tục.
• Dừng lại 3-5 giây, sau đó đổi chiều – xoay ra sau thêm 5-8 vòng.
• Thở đều trong suốt quá trình, không nín thở.

Lưu ý: Xoay ra sau thường hiệu quả hơn cho người hay gù lưng hoặc ngồi máy tính lâu, vì chiều này kéo giãn cơ ngực và mở rộng lồng ngực.

Bài tập kéo giãn cơ lưng sau

Bài tập này nhắm trực tiếp vào cơ delta sau và cơ xoay ngoài khớp vai – vùng thường bị cứng nhất ở người ít vận động hoặc hay mang vác nặng.

Cách thực hiện:

• Đứng thẳng hoặc ngồi thoải mái, lưng không khom.
• Đưa một tay ra sau lưng, mu bàn tay hướng ra ngoài.
• Dùng tay còn lại nắm nhẹ khuỷu tay – kéo nhẹ hướng xuống cho đến khi cảm thấy căng ở vai sau.
• Giữ nguyên 15-20 giây, thở đều, không nín thở.
• Đổi chiều – kéo khuỷu tay nhẹ hướng lên để kéo giãn góc cơ ngược lại.
• Đổi tay và lặp lại toàn bộ.

Ba bài tập trên giúp duy trì độ linh hoạt và giảm căng cơ vai hiệu quả khi tập đúng cách và đều đặn. Tuy nhiên, nếu vai đã có dấu hiệu viêm hoặc đau kéo dài, chỉ giãn cơ thôi là chưa đủ – bạn cần hiểu rõ hơn về bản chất của tình trạng khớp vai đang gặp phải để có hướng xử lý phù hợp.

Một câu hỏi nhiều người đặt ra ở giai đoạn này là: viêm khớp vai có thể tự khỏi hay cần can thiệp y tế?

Viêm khớp vai có tự khỏi không?

Viêm khớp vai rất hiếm khi tự khỏi hoàn toàn nếu nguyên nhân gốc rễ vẫn còn tồn tại. Một số trường hợp có thể giảm triệu chứng tạm thời – đặc biệt khi nghỉ ngơi hoặc giảm vận động – nhưng đây không phải dấu hiệu khỏi bệnh, mà là bệnh đang “im lặng” trước khi tái phát nặng hơn.

Để được chẩn đoán chính xác mức độ tổn thương và xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa phù hợp, người bệnh cần thăm khám trực tiếp cùng bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp.

Viêm khớp vai mức độ nhẹ có thể hồi phục không cần thuốc?

Khi tổn thương chưa tiến triển nặng, viêm khớp vai hoàn toàn có thể điều trị dứt điểm mà không cần dùng thuốc, không tiêm, không phẫu thuật – nếu được can thiệp đúng phương pháp và đúng thời điểm.

Tại Phòng khám MBJ, phương pháp điều trị bảo tồn ứng dụng hệ thống công nghệ đạt chuẩn FDA Hoa Kỳ, tập trung vào 3 mục tiêu cốt lõi:

• Kích thích cơ chế tự chữa lành của cơ thể từ bên trong
• Tái tạo và nuôi dưỡng gân, cơ, dây chằng vùng vai bị tổn thương
• Giảm chèn ép, khôi phục biên độ vận động và ngăn bệnh tái phát dài hạn

Bị viêm khớp vai có nên tập thể dục không?

Có – nhưng phải vận động đúng cách và đúng cường độ.

Vận động nhẹ nhàng, có kiểm soát giúp tăng tuần hoàn máu đến khớp, giảm cứng khớp buổi sáng và hỗ trợ quá trình phục hồi. Ngược lại, nằm nghỉ hoàn toàn trong thời gian dài có thể khiến cơ bị teo và khớp cứng thêm.

Người bệnh cần tránh:

• Tập luyện quá sức hoặc tăng tải đột ngột
• Các động tác giật mạnh, xoay vai đột ngột
• Cố chịu đau khi vận động – đau là tín hiệu cơ thể cần dừng lại

Kết luận

Giãn cơ và tăng linh hoạt khớp vai là nền tảng quan trọng để duy trì sức khỏe vận động – đặc biệt với người làm việc văn phòng, ít di chuyển hoặc đang trong giai đoạn phục hồi sau chấn thương.

Ba bài tập kéo giãn vai ngang ngực, xoay vai chậm và kéo giãn cơ vai sau chỉ cần 8–10 phút mỗi ngày, không cần dụng cụ, có thể thực hiện ngay tại nhà hoặc tại bàn làm việc.

Tuy nhiên, nếu vai đã có dấu hiệu viêm, đau kéo dài hoặc hạn chế vận động rõ rệt, tập thể dục đơn thuần là chưa đủ. Thăm khám sớm giúp xác định đúng nguyên nhân, tránh để bệnh tiến triển sang giai đoạn nặng hơn – lúc đó việc điều trị sẽ phức tạp và tốn kém hơn nhiều.

Khớp vai khỏe không đến từ một buổi tập – mà đến từ thói quen vận động đúng, được duy trì đều đặn mỗi ngày.