Giờ làm việc: 07:00 - 19:00
Hotline: 077 822 2929 & 090 158 5193

Nội dung bài viết được kiểm duyệt bởi bác sĩ chuyên khoa dựa trên kinh nghiệm lâm sàng thực tế. Thông tin mang tính tham khảo và không thay thế cho việc thăm khám trực tiếp.
Vật lý trị liệu là phương pháp điều trị không dùng thuốc, không xâm lấn, sử dụng các tác nhân vật lý như vận động, nhiệt, điện, sóng âm, ánh sáng, từ trường và lực cơ học để giảm đau và phục hồi chức năng vận động. Đây là một nhánh của y học phục hồi chức năng, khác với massage thư giãn ở chỗ có lượng giá y khoa, mục tiêu điều trị và phác đồ theo dõi rõ ràng. Phương pháp này giúp giảm đau không cần thuốc, khôi phục tầm vận động, ngăn teo cơ và trong nhiều trường hợp giúp tránh hoặc trì hoãn phẫu thuật. Báo cáo năm 2023 của Hiệp hội Vật lý trị liệu Hoa Kỳ (APTA) trên 8 nhóm bệnh ghi nhận lợi ích kinh tế ròng ở mọi nhóm, ví dụ tiết kiệm khoảng 4.160 USD cho mỗi ca đau thắt lưng cấp. Chỉ định phổ biến nhất là bệnh cơ xương khớp: thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống, đau thần kinh tọa, phục hồi sau phẫu thuật và chấn thương thể thao.
Nếu bạn đang sống chung với cơn đau kéo dài nhưng ngại lệ thuộc thuốc giảm đau và chưa muốn phẫu thuật, bài viết đi qua đúng lộ trình bạn cần: 2 hình thức trị liệu chủ động và bị động cùng các tác nhân vật lý phổ biến, hệ thiết bị chuẩn FDA Mỹ đang vận hành tại MBJ, quy trình điều trị 4 bước của phòng khám và những lưu ý an toàn cần biết trước khi bắt đầu.

Vật lý trị liệu (Physical Therapy) là ngành thuộc lĩnh vực khoa học sức khỏe, dùng các tác nhân vật lý tác động lên cơ thể nhằm giảm đau, cải thiện tầm vận động và khôi phục chức năng bị suy giảm do bệnh lý hoặc chấn thương. Theo Cleveland Clinic, phương pháp này cải thiện cách cơ thể thực hiện các chuyển động, từ sinh hoạt hằng ngày đến phục hồi sau phẫu thuật. Hội Vật lý trị liệu Việt Nam định nghĩa phạm vi rộng hơn: ngành này còn phòng ngừa các yếu tố nguy cơ liên quan đến vận động, không chỉ điều trị khi đã tổn thương.
Điểm cốt lõi: toàn bộ quá trình diễn ra không dùng thuốc, không xâm lấn, nên không tạo gánh nặng lên gan, thận hay dạ dày như thuốc giảm đau dùng kéo dài.Nhiều người nhầm vật lý trị liệu với phục hồi chức năng hoặc massage. 3 khái niệm này khác nhau về bản chất, mục tiêu và người thực hiện:
| Tiêu chí | Vật lý trị liệu | Phục hồi chức năng | Massage thư giãn |
|---|---|---|---|
| Bản chất | Một phương pháp điều trị dùng tác nhân vật lý | Lĩnh vực y học bao trùm, gồm vật lý trị liệu, ngôn ngữ trị liệu, tâm lý trị liệu… | Dịch vụ chăm sóc thư giãn, không phải điều trị y khoa |
| Mục tiêu | Giảm đau, phục hồi vận động cho vùng tổn thương cụ thể | Khôi phục toàn diện chức năng đã mất sau bệnh, chấn thương, đột quỵ | Giảm căng cơ tạm thời, tạo cảm giác dễ chịu |
| Người thực hiện | Bác sĩ, kỹ thuật viên vật lý trị liệu được đào tạo | Đội ngũ đa chuyên ngành do bác sĩ điều phối | Nhân viên massage, không cần bằng cấp y khoa |
| Lượng giá và phác đồ | Có: thăm khám, chẩn đoán, phác đồ, đánh giá lại theo đợt | Có: kế hoạch phục hồi dài hạn theo mục tiêu chức năng | Không có lượng giá y khoa, không theo dõi tiến triển |
Vật lý trị liệu là một nhánh của y học phục hồi chức năng và hoàn toàn không phải massage. Hiểu đúng bản chất rồi, câu hỏi tiếp theo là: phương pháp này mang lại những gì cho người đang đau?

Vật lý trị liệu giúp bạn giảm đau không cần thuốc, khôi phục tầm vận động của khớp, duy trì sức mạnh cơ và trong nhiều trường hợp giúp tránh hoặc trì hoãn phẫu thuật. Các lợi ích này đến từ cơ chế sinh học đo lường được:
Hiệu quả của vật lý trị liệu có bằng chứng định lượng. Báo cáo của APTA công bố tháng 9/2023 phân tích 8 nhóm bệnh gồm thoái hóa khớp gối, đau thắt lưng, hội chứng ống cổ tay, tennis elbow và phòng ngừa té ngã: ở mọi nhóm, vật lý trị liệu đều đem lại lợi ích kinh tế ròng so với phương án điều trị thay thế. Mức tiết kiệm ước tính lên tới 39.533 USD cho mỗi ca hội chứng ống cổ tay. Lợi ích rõ như vậy, nhưng đúng thời điểm mới là yếu tố quyết định kết quả.

Bạn cần tập vật lý trị liệu khi cơn đau cơ xương khớp kéo dài trên 1 đến 2 tuần không giảm, khi vận động bị hạn chế hoặc khi cần phục hồi sau chấn thương và phẫu thuật. Nguyên tắc của chuyên khoa: bắt đầu càng sớm khi triệu chứng chưa chuyển sang mãn tính, khả năng phục hồi càng cao. Bốn nhóm chỉ định thường gặp nhất:
NHS (Hệ thống Y tế Quốc gia Anh) còn xếp vật lý trị liệu vào phác đồ cho nhóm bệnh thần kinh, điển hình là phục hồi vận động sau đột quỵ. Tại MBJ, dòng điện xung EMS đảm nhận đúng vai trò này: kích thích co cơ thụ động để chống teo cơ và hỗ trợ phục hồi liệt vận động sau tai biến.
Người làm việc văn phòng ngồi 8 tiếng mỗi ngày và người trên 50 tuổi là 2 nhóm hưởng lợi rõ nhất khi tập chủ động phòng ngừa, ngay cả khi triệu chứng còn nhẹ. Biết mình thuộc nhóm nào rồi thì việc còn lại là chọn hình thức trị liệu phù hợp với tình trạng.
Vật lý trị liệu phân thành đúng 2 hình thức: chủ động (bạn tự thực hiện bài tập) và bị động (thiết bị hoặc kỹ thuật viên tác động lên cơ thể). Hầu hết phác đồ hiệu quả kết hợp cả 2 theo tỷ lệ thay đổi theo giai đoạn bệnh: giai đoạn cấp nghiêng về bị động để giảm đau, giai đoạn phục hồi nghiêng về chủ động để lấy lại sức cơ.
Vận động trị liệu là hình thức bạn tự thực hiện các bài tập theo phác đồ để phục hồi sức cơ và tầm vận động của khớp. Kỹ thuật viên thiết kế và hướng dẫn từng động tác: kéo giãn nhóm cơ co cứng, tăng sức mạnh cơ quanh khớp tổn thương, tập thăng bằng và phối hợp vận động. Các bài tập điển hình gồm đi bộ, đạp xe, co duỗi khớp có kháng lực và bài tập ổn định cột sống.

Giai đoạn đầu, bạn tập tại phòng khám dưới sự giám sát trực tiếp của kỹ thuật viên. Khi kỹ thuật đã chuẩn và tình trạng ổn định, bác sĩ giao bài tập duy trì tại nhà kèm tần suất cụ thể.
Vật lý trị liệu bị động là hình thức thiết bị hoặc bàn tay kỹ thuật viên tác động lên cơ thể, bạn không cần gắng sức. Hình thức này phát huy mạnh nhất ở giai đoạn đau cấp, khi vận động chủ động còn khó khăn. Chuyên ngành sử dụng 8 nhóm tác nhân vật lý chính:
Khung phân loại trên áp dụng chung cho cả chuyên ngành. Còn tại MBJ, từng nhóm tác nhân được thực hiện bằng những thiết bị cụ thể nào, phần tiếp theo trả lời chi tiết.

MBJ đầu tư hệ thiết bị phục hồi chức năng chuẩn FDA Mỹ phủ đủ các nhóm tác nhân vật lý, kết hợp khu vận động trị liệu có kỹ thuật viên kèm riêng. Mỗi thiết bị đảm nhận một vai trò riêng trong phác đồ:
Với bệnh lý cột sống, MBJ phối hợp trị liệu thần kinh cột sống chiropractic để xử lý căn nguyên sai lệch cấu trúc, sau đó dùng vật lý trị liệu củng cố kết quả. Máy móc chỉ phát huy giá trị khi nằm trong phác đồ đúng, vậy quy trình điều trị tại MBJ diễn ra thế nào?
Xem thêm: phương pháp điều trị thần kinh cột sống chiropractic thường được kết hợp với vật lý trị liệu trong phác đồ bệnh lý cột sống tại MBJ.

Quy trình điều trị tại MBJ gồm 4 bước: thăm khám ban đầu, xây dựng phác đồ cá nhân hóa, điều trị bằng công nghệ cao và phục hồi chức năng kèm theo dõi. Mọi quyết định điều trị dựa trên kết quả lượng giá, không áp một công thức chung cho tất cả:
Một buổi trị liệu tại MBJ thường kéo dài khoảng 45 đến 60 phút tùy phác đồ. Bạn nên mặc trang phục co giãn thoải mái; cảm giác ấm nóng nhẹ ở vùng điều trị khi chạy máy là bình thường. Tần suất do bác sĩ chỉ định theo tình trạng, phổ biến từ 2 đến 5 buổi mỗi tuần.
Quy trình chặt chẽ như vậy cũng chính là câu trả lời cho băn khoăn lớn nhất của người mới: liệu phương pháp này có an toàn không?

Có. Vật lý trị liệu an toàn với hầu hết mọi người khi được bác sĩ lượng giá và chỉ định đúng. Bản chất không dùng thuốc, không xâm lấn khiến phương pháp này gần như không có tác dụng phụ toàn thân. Rủi ro thực tế chủ yếu đến từ tự tập sai cách hoặc tập sai thời điểm, không phải từ bản thân phương pháp.
Để quá trình điều trị an toàn và hiệu quả, bạn cần lưu ý:
Một số trường hợp cần thận trọng hoặc chống chỉ định: chấn thương cấp chưa được cố định, vùng viêm cấp đang sưng nóng đỏ, gãy xương chưa cố định, u ác tính tại vùng điều trị. Quan niệm “tự tập vật lý trị liệu theo video là đủ” tiềm ẩn rủi ro thật: bài tập sai với tình trạng bệnh có thể làm tổn thương nặng thêm. Hãy để bác sĩ lượng giá trước khi bắt đầu bất kỳ bài tập nào.
3 video dưới đây là phỏng vấn trực tiếp những người đã hoàn tất phác đồ điều trị tại MBJ. Mỗi người tự kể lại tình trạng ban đầu, quá trình tập vật lý trị liệu và mức cải thiện của chính mình, giúp bạn hình dung rõ hành trình phục hồi thực tế trước khi quyết định thăm khám.
Anh Thanh Bằng (43 tuổi, ở Bến Cát – Bình Dương cũ) đến MBJ trong tình trạng đau đớn, cơn đau lan đến mông, chân, gần như mất khả năng đi lại (phải vịn tường rất khó khăn) và khiến anh phải bỏ nghề sửa xe máy. Dựa vào kết quả MRI tại bệnh viện, cho thấy anh Bằng mắc thoát vị đĩa đệm L4L5 8mm (đây là mức từ trung bình đến nặng).
MBJ kết hợp chiropractic với vật lý trị liệu bằng các máy móc hiện đại: Từ trường siêu dẫn EMS, tecar therapy, siêu âm đa tần, laser cường độ cao IV. Cơn đau của anh Bằng đã giảm rõ rệt ngay từ buổi đầu tiên. Sau khi hoàn thành liệu trình điều trị, anh đã sinh hoạt lại bình thường và thậm chí có thể tự mình chạy xe máy. Hãy cùng xem câu chuyện của anh Bằng qua video dưới đây.
Chú Trương Ngọc Hùng (sinh năm 1967), mắc tai biến và gặp tình trạng liệt nửa người, đã điều trị tại bệnh viện 115 & các phòng khám đông y, chú đã phục hồi chức năng vận động nhưng còn đau nhức nhiều. Vô tình biết đến MBJ qua nền tảng Facebook, ấn tượng bởi máy móc hiện đại nên chú đã quyết định đặt lịch khám với mục đích phục hồi sức khỏe.
MBJ sử dụng laser therapy IV, từ trường siêu dẫn EMS và tecar therapy trong phác đồ điều trị giúp chú Hùng hết đau xương khớp sau khi kết thúc liệu trình. Mời bạn xem video chú Hùng chia sẻ về quá trình phục hồi của mình:
Cô Huỳnh Ngọc Hạnh, 57 tuổi đến từ Bến Tre với tình trạng đau cổ vai gáy, thoái hóa cột sống, đôi khi đau xuống cả gót chân. Cô chia sẻ tình trạng đau đã xảy ra khoảng 10 năm, khiến cô mất ngủ và đi lại khó khăn.
Sau khi ứng dụng vật lý trị liệu bằng các máy laser cường độ cao, giường kéo giãn cột sống, tecar therapy, điện xung trị liệu; cô cảm thấy tình trạng đau đã cải thiện lên đến 90% và phục hồi khả năng vận động cũng như không còn cảm thấy đau nữa. Cùng xem cô Hạnh kể về quá trình điều trị & cảm ơn phòng khám MBJ nhé!
Kết quả phục hồi ở mỗi người khác nhau, phụ thuộc vào bệnh lý, giai đoạn và mức độ tuân thủ phác đồ. Đó cũng là lý do MBJ luôn bắt đầu bằng buổi thăm khám lượng giá thay vì cam kết trước một kết quả chung.
Nhiều trường hợp cảm nhận cải thiện sau vài buổi đến vài tuần, nhưng không có mốc chung cho mọi người. Tốc độ phục hồi phụ thuộc vào bệnh lý, giai đoạn, tuổi và mức độ đều đặn khi tập. Bác sĩ MBJ đánh giá lại sau mỗi đợt điều trị để đo tiến triển thực tế và điều chỉnh phác đồ.
Được với tình trạng nhẹ, nhưng chỉ sau khi bác sĩ đã lượng giá và giao bài tập cụ thể. Giai đoạn đầu bạn nên tập tại phòng khám để kỹ thuật viên chỉnh tư thế từng động tác. Tự tập theo video khi chưa được chẩn đoán có thể khiến tổn thương nặng thêm.
Đa số kỹ thuật nhẹ nhàng và không gây đau. Cảm giác căng cơ nhẹ khi tập chủ động là phản ứng bình thường của cơ thể. Nếu đau tăng hoặc sưng sau buổi tập, hãy báo kỹ thuật viên để điều chỉnh cường độ ngay ở buổi kế tiếp.
Chi phí phụ thuộc vào phác đồ, số vùng điều trị và thiết bị sử dụng, nên mỗi người mỗi khác. Sau buổi thăm khám và lượng giá, MBJ tư vấn phác đồ kèm chi phí cụ thể để bạn quyết định trước khi bắt đầu. Bạn có thể liên hệ hotline 077 822 2929 để được báo mức phí tham khảo cho tình trạng của mình.
Được và rất nên tập. Cường độ bài tập được cá nhân hóa theo thể trạng từng người, kể cả người trên 70 tuổi. Tập đều giúp người cao tuổi duy trì sức cơ, cải thiện thăng bằng và giảm nguy cơ té ngã, nguyên nhân hàng đầu gây gãy xương ở tuổi già.
Vật lý trị liệu giảm đau và phục hồi vận động không dùng thuốc, không phẫu thuật, với hiệu quả được APTA chứng minh bằng số liệu trên 8 nhóm bệnh. Phương pháp gồm 2 hình thức chủ động và bị động, triển khai qua 8 nhóm tác nhân vật lý từ nhiệt, điện, sóng âm đến từ trường.
Kết quả điều trị phụ thuộc 3 yếu tố đi cùng nhau: đúng phác đồ sau lượng giá, đúng thiết bị cho từng giai đoạn bệnh và đúng chuyên môn của người thực hiện. Tại MBJ, 3 yếu tố này được đảm bảo bằng bác sĩ hơn 10 năm kinh nghiệm, hệ thiết bị phục hồi chức năng chuẩn FDA Mỹ phủ đủ các nhóm tác nhân và quy trình 4 bước có đánh giá lại sau mỗi đợt.
Bài viết liên quan:
--:--:--